ସଂଚାଳନ ରିଲେ ଖେଳ କିପରି ଖେଳିବ?

ସଂଚାଳନ ରିଲେ ଖେଳ (Relay Race) ଏକ ଦଳଗତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଯେଉଁଥିରେ ଗୋଟିଏ ଦଳର ସଦସ୍ୟମାନେ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ଦୌଡ଼ନ୍ତି। ଏହାକୁ କିପରି ଖେଳିବେ ତାହା ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା:

1. ଦଳ ଗଠନ: ପ୍ରଥମେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳରେ ସମାନ ସଂଖ୍ୟକ ଖେଳାଳି (ସାଧାରଣତଃ ୪ ଜଣ) ରହିବେ।
2. ବ୍ୟାଟନ୍ (Baton): ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳକୁ ଗୋଟିଏ ବ୍ୟାଟନ୍ ଦିଆଯାଏ, ଯାହାକୁ ଖେଳାଳିମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବେ।
3. ଟ୍ରାକ୍ ଏବଂ ବିଭାଗ: ଦୌଡ଼ ଟ୍ରାକ୍କୁ ସମାନ ଦୂରତାରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଗ ପାଇଁ ଜଣେ ଖେଳାଳି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୁଅନ୍ତି।
4. ବ୍ୟାଟନ୍ ହସ୍ତାନ୍ତର କ୍ଷେତ୍ର (Exchange Zone): ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଭାଗର ଶେଷରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ର ଥାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଜଣେ ଖେଳାଳି ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କୁ ବ୍ୟାଟନ୍ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବେ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ବାହାରେ ବ୍ୟାଟନ୍ ହସ୍ତାନ୍ତର କଲେ ଦଳ ଅଯୋଗ୍ୟ ଘୋଷିତ ହୋଇପାରେ।
5. ଖେଳ ଆରମ୍ଭ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳର ପ୍ରଥମ ଖେଳାଳି ଆରମ୍ଭ ରେଖାରେ ଠିଆ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ରେଫେରୀଙ୍କ ସଙ୍କେତ ପରେ ବ୍ୟାଟନ୍ ଧରି ଦୌଡ଼ିବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି।
6. ବ୍ୟାଟନ୍ ହସ୍ତାନ୍ତର: ପ୍ରଥମ ଖେଳାଳି ନିଜ ବିଭାଗ ଶେଷରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ, ସେ ଦଳର ଦ୍ୱିତୀୟ ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ବ୍ୟାଟନ୍ ହସ୍ତାନ୍ତର କରନ୍ତି। ଦ୍ୱିତୀୟ ଖେଳାଳି ବ୍ୟାଟନ୍ ନେଇ ଦୌଡ଼ନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରେ ତୃତୀୟ ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଭାବରେ ଶେଷ ଖେଳାଳି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାଟନ୍ ହସ୍ତାନ୍ତର ହୁଏ।
7. ଶେଷ ରେଖା: ଦଳର ଶେଷ ଖେଳାଳି ବ୍ୟାଟନ୍ ଧରି ଶେଷ ରେଖା ଅତିକ୍ରମ କଲେ ଦୌଡ଼ ସମାପ୍ତ ହୁଏ।
8. ବିଜେତା: ଯେଉଁ ଦଳ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ୟାଟନ୍ ସହିତ ଶେଷ ରେଖା ଅତିକ୍ରମ କରେ, ସେହି ଦଳ ବିଜେତା ହୁଏ।

ମନେ ରଖିବାକୁ ଥିବା କିଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟମ:

• ବ୍ୟାଟନ୍ କେବେ ବି ତଳେ ପକାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯଦି ପଡ଼ିଯାଏ, ଖେଳାଳି ନିଜେ ଉଠାଇ ଦୌଡ଼ିବେ।
• ବ୍ୟାଟନ୍ ହସ୍ତାନ୍ତର ସବୁବେଳେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ "ବ୍ୟାଟନ୍ ହସ୍ତାନ୍ତର କ୍ଷେତ୍ର" ମଧ୍ୟରେ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
• ପ୍ରତ୍ୟେକ ଖେଳାଳି ନିଜ ନିଜ ଲେନ୍ (lane) ରେ ରହି ଦୌଡ଼ିବେ।