Ainisha taswira katika dondoo hili na fafanua namna uharibifu wa mazingira unavyojitokeza katika nchi ya Matuo.

You're on a roll — 26. Soma dondoo lifuatalo kisha ujibu maswali yafuatayo: "Mangwasha alisaka kila pembe. Akapekuza upeku na upeku, aliangaza macho kila chepu na tupu za tanzu za aina mbalimbali iliea kila mahali... alikaruka mitaro ya maji taka na tope za kila aina. Hakujali uvundo uliohanikiza pahali hapo. Harufu ya tembo za aina mbalimbali ilienea kila mahali..." (a) Ainisha taswira katika dondoo hili Taswira zinazojitokeza ni: Taswira ya kuona*: "aliangaza macho kila chepu na tupu", "tanzu za aina mbalimbali". Taswira ya kugusa/kuhisi*: "tope za kila aina". Taswira ya kunusa*: "uvundo uliohanikiza", "Harufu ya tembo za aina mbalimbali ilienea". Taswira ya mwendo*: "alisaka kila pembe", "akapekuza upeku", "alikaruka mitaro". (b) Fafanua namna uharibifu wa mazingira unavyojitokeza katika nchi ya Matuo Uharibifu wa mazingira unajitokeza kwa: Mifereji ya maji taka*: Kuwepo kwa mitaro ya maji taka na tope kila mahali kunaonyesha uchafuzi wa mazingira. Uvundo na harufu mbaya*: Uvundo uliokithiri na harufu ya tembo (labda taka au uchafu mwingine) inaashiria mazingira machafu na yasiyotunzwa. Kutokuwepo kwa usafi*: Hali ya Mangwasha kutojali uvundo inaonyesha kuwa uchafu umekuwa jambo la kawaida, ikionyesha ukosefu wa usafi wa mazingira. Uchafuzi wa hewa*: Harufu mbaya inaashiria uchafuzi wa hewa. Kutokuwepo kwa mipango miji*: Hali ya mazingira inaonyesha kuwa hakuna mipango mizuri ya usafi na utunzaji wa mazingira. 27. Soma dondoo lifuatalo kisha ujibu maswali yafuatayo: "Toto hili! Hata sijui lilitoka wapi. Hakai kama mwanangu huyu. Hatuna upotovu huu katika mlango wetu," (a) Eleza muktadha wa dondoo hili Msemaji ni Mtemi Lesulia akiongea na Mama Lesulia au mmoja wa wasaidizi wake. Kauli hii inatolewa baada ya Mtemi Lesulia kugundua mtoto mchanga (ambaye baadaye anajulikana kuwa ni Mwangemi*) ameachwa mlangoni kwake. Anashangaa na kukataa kumtambua mtoto huyo kama wake, akisisitiza kuwa familia yao haina tabia ya upotovu. (b) Bainisha mbinu za uandishi katika dondoo hili Mbinu za uandishi ni: Nidaa*: "Toto hili!" inaonyesha mshangao na hisia kali. Maswali ya balagha*: "Hata sijui lilitoka wapi." ingawa si swali la moja kwa moja, inaashiria kutojua na mshangao. Dayalojia*: Mazungumzo kati ya Mtemi Lesulia na mhusika mwingine (ingawa mhusika mwingine hajatajwa moja kwa moja). (c) Eleza sifa za msemaji katika dondoo hili Msemaji (Mtemi Lesulia) ana sifa zifuatazo: Mwenye kiburi*: Anajiona kuwa yeye na familia yake hawana upotovu. Mwenye kukana ukweli*: Anakana uhusiano na mtoto huyo licha ya uwezekano wa kuwa wake. Mwenye kujihami*: Anajitetea na kujionyesha kuwa safi. Mwenye mshangao*: Anashangazwa na kuonekana kwa mtoto huyo. Mwenye ubaguzi*: Anabagua mtoto huyo kwa kusema "Hakai kama mwanangu huyu." (d) Tathmini ukweli wa maneno yaliyopigiwa mstari Maneno "Hatuna upotovu huu katika mlango wetu" ni kinyume na ukweli* kwa sababu: Mtemi Lesulia mwenyewe ni mpotovu*: Yeye ni mtawala dhalimu, fisadi, na anayekandamiza wananchi, jambo ambalo ni upotovu mkubwa. Familia yake ina upotovu*: Baadhi ya wanachama wa familia yake au wasaidizi wake wanashiriki katika ufisadi na dhuluma. Mtoto ni wake*: Baadaye inabainika kuwa mtoto huyo (Mwangemi) ni mwanawe, jambo linaloonyesha upotovu wake wa kimaadili. Uongo na unafiki*: Kauli hii inaonyesha unafiki wa Mtemi Lesulia anayejaribu kujionyesha kuwa mwema ilhali matendo yake ni mabaya. (e) Eleza umuhimu wa toto hili linalorejelewa na msemaji Toto hili (Mwangemi) ni muhimu kwa sababu: Kichocheo cha migogoro*: Kuonekana kwake kunazua migogoro na siri ndani ya familia ya Mtemi Lesulia. Kufichua ukweli*: Baadaye anasaidia kufichua ukweli kuhusu utawala dhalimu na ufisadi wa Mtemi Lesulia. Kielelezo cha matumaini*: Anakuwa sehemu ya harakati za ukombozi na anawakilisha matumaini ya kizazi kipya. Kujenga ploti*: Hadithi yake inajenga ploti na kuongeza mvutano katika riwaya. Kielelezo cha dhuluma*: Anawakilisha watoto wasio na hatia wanaoteseka kutokana na matendo ya viongozi wabaya. 28. Soma dondoo lifuatalo kisha ujibu maswali yafuatayo: "Hapana ... usiwe na hamaki za kitoto. Huenda huyu ni malaika aliyetumwa kutujengea kiasi cha kutuhakikishia ushindi. Tumsikilize tu huku tukijua kuwa ukweli haukadi haumbi msamaha kwa yeyote." (a) Eleza muktadha wa dondoo hili Msemaji ni Lonare akiongea na Mzee Kenga au mmoja wa wanaharakati wenzake. Mazungumzo haya yanafanyika wakati wanajadili Mwangemi* (mtoto aliyepatikana mlangoni kwa Mtemi Lesulia) na jinsi anavyoweza kuwa muhimu kwa harakati zao. Lonare anamshauri mwandani wake asiharakishe kumhukumu Mwangemi, akisisitiza umuhimu wa kumtumia kwa ajili ya ushindi wao na kwamba ukweli hauwezi kufichwa. (b) Taja huyu anayerejelewa katika dondoo hili Huyu anayerejelewa ni Mwangemi*. (c) Eleza umuhimu wa msemaji katika dondoo hili Msemaji (Lonare) ni muhimu kwa sababu: Mwenye busara*: Anatoa ushauri wa hekima kwa wanaharakati wenzake. Mwenye maono*: Anaona mbali na kutambua uwezo wa Mwangemi katika harakati zao. Kiongozi*: Anawaongoza wenzake katika kufanya maamuzi muhimu. Mwenye matumaini*: Anaamini katika ushindi na anawatia moyo wenzake. Mwenye kutambua ukweli*: Anasisitiza kuwa ukweli hauwezi kufichwa milele. (d) Jadili sifa za huyu anayerejelewa na msemaji katika dondoo hili Mwangemi (anayerejelewa) ana sifa zifuatazo kama anavyoonekana na Lonare: Malaika*: Lonare anamwona kama malaika aliyetumwa kuwasaidia. Kichocheo cha ushindi*: Anaaminika kuwa na uwezo wa kuleta ushindi kwa harakati za ukombozi. Mwenye umuhimu wa kimkakati*: Anachukuliwa kama nyenzo muhimu katika mipango yao. Mwenye ukweli*: Ukweli wake utafichuka na hauwezi kufichwa. Mwenye uwezo wa kuleta mabadiliko*: Anatarajiwa kuleta mabadiliko makubwa. 29. Soma dondoo lifuatalo kisha ujibu maswali yafuatayo: "Mwanao? Mimi mwanao mimi? Tangu siku ile uliyonila kivuli, mimi si mwanao tia akilini," (a) Eleza muktadha wa dondoo hili Msemaji ni Mwangemi akiongea na Mtemi Lesulia*. Kauli hii inatolewa wakati Mwangemi anapomkabili Mtemi Lesulia, akimkumbusha jinsi alivyomkana na kumtesa. Mwangemi anakataa kumtambua Mtemi Lesulia kama baba yake, akisisitiza kuwa uhusiano wao ulivunjika tangu Mtemi Lesulia alipomdhulumu. (b) Tambua tamathali za usemi katika dondoo hili Tamathali za usemi ni: Maswali ya balagha*: "Mwanao? Mimi mwanao mimi?" - maswali haya hayahitaji jibu bali yanatumika kusisitiza kukataa. Nahau*: "Uliyonila kivuli" - inamaanisha kudhulumu, kukandamiza, au kumnyima haki. (c) Eleza namna wahusika mbalimbali wanavyoendeleza maudhui ya ukenguishi Maudhui ya ukenguishi (uhaini/usaliti) yanaendelezwa na wahusika mbalimbali kama ifuatavyo: Mtemi Lesulia*: Anawakengeusha wananchi kwa kuwakandamiza, kuwanyima haki, na kuiba rasilimali zao badala ya kuwatumikia. Anasaliti imani ya wananchi. Sagilu*: Anamkengusha Lonare na wanaharakati wenzake kwa kuwasaliti na kutoa siri zao kwa Mtemi Lesulia kwa maslahi yake binafsi. Mwangemi*: Anamkengusha Mtemi Lesulia kwa kukataa kumtambua kama baba yake na kujiunga na upande wa wapinzani, akipigania haki dhidi ya dhuluma za baba yake. Viongozi wengine*: Baadhi ya viongozi wa serikali ya Mtemi Lesulia wanakengeuka kwa kushirikiana na Mtemi Lesulia katika dhuluma na ufisadi badala ya kuwatumikia wananchi. Wananchi walio kimya*: Baadhi ya wananchi wanakengeuka kwa kukaa kimya na kutopigania haki zao, hivyo kuruhusu dhuluma kuendelea. Mándame la siguiente 📸