Jadili ukweli wa kauli "Ibilisi wa mtu ni watu" kwa kurejelea riwaya Nguu za Jadi.

82. "Ibilisi wa mtu ni watu." Jadili ukweli wa kauli kwa kurejelea riwaya Nguu za Jadi.

Methali hii inamaanisha kuwa chanzo kikuu cha mateso, dhuluma, na uovu kwa binadamu mara nyingi hutoka kwa binadamu wenzao wenyewe, badala ya nguvu za giza au zisizo za kawaida. Katika riwaya ya Nguu za Jadi, ukweli wa methali hii unadhihirika wazi kupitia wahusika wafuatao:

• Wakule: Hawa ndio mfano mkuu wa "ibilisi wa watu." Walitumia nafasi yao ya uongozi kuwanyanyasa, kuwanyonya, na kuwatesa wananchi wa Utemi wa Lesulia. Walipora mali zao, walipanga njama za kuwaua wapinzani kama Sagilu, na walimtumia Mtemi Lesulia kama kibaraka wao. Tamaa yao ya mali na madaraka iliwafanya kuwa chanzo cha mateso makubwa kwa jamii.
• Mtemi Lesulia: Ingawa mwanzoni alionekana kuwa kiongozi dhaifu na asiye na uzoefu, aligeuka kuwa "ibilisi" kwa watu wake kwa kukubali kutumiwa na Wakule. Alishindwa kusimamia haki, alikubali maamuzi ya Wakule yaliyodhulumu wananchi, na hata alihusika katika njama za kuwadhuru wale waliopinga utawala wake. Udhaifu wake na kukosa msimamo kulimfanya kuwa chombo cha dhuluma.
• Baadhi ya Wazee wa Baraza: Badala ya kuwa walinzi wa mila na haki, baadhi ya wazee waligeuka kuwa wasaliti. Walishindwa kumshauri Mtemi Lesulia ipasavyo, walikubali rushwa kutoka kwa Wakule, na walikaa kimya wakati wananchi wakiteseka. Ukimya wao na ushirikiano wao na Wakule uliwaweka katika kundi la "ibilisi" waliowatesa watu wao.
• Watu wenye hofu na wasio na msimamo: Baadhi ya wananchi, kwa hofu ya Wakule, walishindwa kuungana na wapiganiaji uhuru kama Sagilu na Lonare. Hofu yao iliwafanya kuwa watazamaji tu wa dhuluma, na kwa kutochukua hatua, waliruhusu "ibilisi" wa Wakule kuendelea kutawala, hivyo kuchangia katika mateso yao wenyewe.

Kwa hivyo, riwaya inaonyesha wazi kwamba chanzo cha uovu na mateso katika jamii ya Utemi wa Lesulia hakikuwa nguvu za giza, bali matendo, tamaa, udhaifu, na usaliti wa binadamu wenzao.