Jibu kwa kiswahili

Haya hapa majibu ya maswali yako:

3. SARUFI NA MATUMIZI YA LUGHA

• a) (i) Kwa kutoa mfano mmoja eleza maana ya sauti mwambatano. Sauti mwambatano ni sauti za konsonanti mbili au zaidi zinazotamkwa pamoja bila irabu kati yake, na kuunda silabi moja. Mfano: Katika neno "ndizi", sauti /n/ na /d/ huunda sauti mwambatano.

• a) (ii) Bainisha matumizi ya 'ji' katika sentensi ifuatayo: Mkimbiagi huyo anaenzi ukimbiaji wake. 'Ji' katika neno "ukimbiaji" ni kiambishi tamati cha kuunda nomino. Kinabadilisha kitenzi "kimbia" kuwa nomino "ukimbiaji" (kitendo cha kukimbia).

• b) Andika neno moja lenye muundo ufuatao: Nazali ya kaakaa gumu, irabu ya juu, nyuma, vininge, nazali ya midomo, irabu ya chini, kati, tandaze. Neno hilo ni: Nyumba

• c) Tunga sentensi kubainisha kivumishi cha 'a' unganifu chenye dhana ya aina.

  • Hiki ni kiti cha mbao.

• d) Tumia neno 'JINSI' katika sentensi kudhihirisha dhana zifuatazo:

  • (i) utaratibu
    • Alinionyesha jinsi ya kupika wali.
  • (ii) aina
    • Jinsi ya watu walivyokuwa wengi ilishangaza.

• e) Nomino zifuatazo zimo katika ngeli gani?

  • (i) chura: KI-VI ngeli
  • (ii) mvua: N-N ngeli

• f) Bainisha aina ya maneno vilivyopigiwa mstari: Mwalimu huyo alikuwa akiandika kitabu kikubwa mno jana jioni.

  • huyo: Kivumishi kionyeshi
  • kikubwa mno: Kivumishi cha sifa chenye kielezi cha kiwango
  • jana jioni: Kielezi cha wakati

• g) Andika sentensi ifuatayo katika hali ya wingi: Uwele uliopandwa mwaka jana umevunwa.

  • Miwele iliyopandwa mwaka jana imevunwa.

• h) Geuza sentensi ifuatayo katika hali kanushi: Tulikuwa tukivuna mahindi mwezi wa Disemba.

  • Hatukuwa tukivuna mahindi mwezi wa Disemba.

• i) Kifisha sentensi ifuatayo: Mama Maria ulimwona Farida Maria la hakuwepo jana.

  • Mama Maria, ulimwona Farida? La, hakuwepo jana.

• j) Andika sentensi ifuatayo katika usemi wa taarifa: "Leo, nitakuonyesha kilichomtoa kanga manyoya," Selina alimwambia Juma.

  • Selina alimwambia Juma kuwa siku hiyo angemwonyesha kilichomtoa kanga manyoya.

• k) Andika upya sentensi zifuatazo kwa kuzingatia kauli zilizo mabanoni.

  • Sentensi za kujibiwa hazionekani kwenye picha.