Find out the scientific names of other animals and plants in your surroundings and discuss in class.

येथे तुमच्या प्रश्नांची उत्तरे दिली आहेत: 1. योग्य जोड्या जुळवा! (1) कमळ (Lotus) - (d) पाण्यात राहण्यासाठी अनुकूलित (Adapted to live in water). (2) कोरफड (Aloe) - (c) वाळवंटात राहण्यासाठी अनुकूलित (Adapted to live in deserts). (3) अमरवेल (Cuscuta) - (b) अन्न शोषणासाठी चूषक मुळे (Haustorial roots for absorption of food). (4) व्हीनस फ्लायट्रॅप (Venus flytrap) - (a) फुले आणि पाने कीटकांना आकर्षित करतात (flower and leaves attract insects). 2. परिच्छेद वाचा आणि खालील प्रश्नांची उत्तरे द्या. (परिच्छेद: मी एक पेंग्विन आहे. मी बर्फाने झाकलेल्या ध्रुवीय प्रदेशात राहतो. माझे पोट पांढरे आहे. माझी त्वचा जाड असून तिच्या खाली चरबीचा जाड थर आहे. माझे शरीर तर्कूच्या आकाराचे आहे. माझे पंख लहान आहेत. माझे पंजे जाळीदार आहेत. आम्ही कळपाने राहतो.) अ) माझी त्वचा पांढरी आणि जाड का आहे आणि तिच्या खाली चरबीचा जाड थर का आहे? पेंग्विनची त्वचा पांढरी असल्यामुळे ती बर्फात लपण्यास मदत करते (छलावरण). जाड त्वचा आणि तिच्या खाली असलेला चरबीचा जाड थर (ब्लबर) ध्रुवीय प्रदेशातील अत्यंत थंडीपासून शरीराचे संरक्षण करून उष्णता टिकवून ठेवण्यास मदत करतो. ब) आम्ही कळपाने एकमेकांच्या जवळ चिकटून का राहतो? पेंग्विन कळपाने एकमेकांच्या जवळ चिकटून राहतात कारण यामुळे त्यांना थंडीत शरीराची उष्णता टिकवून ठेवण्यास मदत होते आणि भक्षकांपासून संरक्षण मिळते. क) मी कोणत्या भौगोलिक प्रदेशात राहतो? का? पेंग्विन ध्रुवीय प्रदेशात (अंटार्क्टिका आणि उप-ध्रुवीय बेटे) राहतो. कारण त्याचे शरीर थंडीत जगण्यासाठी अनुकूलित आहे, जसे की चरबीचा थर, जाड त्वचा आणि थंड पाण्यात पोहण्यासाठी जाळीदार पंजे. ड) ध्रुवीय प्रदेशात कायमस्वरूपी राहण्यासाठी तुमच्याकडे कोणती अनुकूलने असावीत? का? ध्रुवीय प्रदेशात कायमस्वरूपी राहण्यासाठी जाड फर/पिसे किंवा चरबीचा थर (ब्लबर) असावा, ज्यामुळे शरीराची उष्णता टिकून राहील. तसेच, जास्त चरबीयुक्त आहार घेण्याची क्षमता आणि थंडीचा सामना करण्यासाठी मजबूत रोगप्रतिकारशक्ती असावी. शरीराचा आकार मोठा असावा जेणेकरून उष्णता कमी बाहेर पडेल. ही अनुकूलने शरीराचे तापमान राखण्यास आणि अत्यंत थंडीत जगण्यास मदत करतात. 3. कोण खोटे बोलत आहे? या प्रश्नातील सर्व विधाने चुकीची आहेत, म्हणजेच सर्वजण खोटे बोलत आहेत. अ) झुरळ - मला पाच पाय आहेत. ❌ झुरळाला सहा पाय असतात, पाच नाहीत. त्यामुळे हे विधान खोटे आहे. ब) कोंबडी - माझे पंजे जाळीदार आहेत. ❌ कोंबडीचे पंजे जाळीदार नसतात; बदक किंवा हंस यांसारख्या पक्ष्यांचे पंजे जाळीदार असतात. त्यामुळे हे विधान खोटे आहे. क) निवडुंग - माझा मांसल, हिरवा भाग पान आहे. ❌ निवडुंगाचा मांसल, हिरवा भाग हे त्याचे खोड असते, पान नाही. निवडुंगाची पाने काट्यांमध्ये रूपांतरित झालेली असतात. त्यामुळे हे विधान खोटे आहे. 4. खालीलपैकी प्रत्येक विधान वाचा. प्रत्येक विधानाच्या संदर्भात अनुकूलनाबद्दल एक परिच्छेद लिहा. अ) वाळवंटात खूप उष्णता असते. वाळवंटातील जीव उष्णता आणि पाण्याची कमतरता सहन करण्यासाठी अनुकूलित असतात. उदाहरणार्थ, काही प्राणी रात्री सक्रिय असतात, तर वनस्पतींमध्ये जाड मेणचट आवरण, खोलवर जाणारी मुळे किंवा पाणी साठवणारे अवयव असतात. हे त्यांना पाणी वाचवण्यास आणि उच्च तापमानाचा सामना करण्यास मदत करते. ब) गवताळ प्रदेश हिरवेगार असतात. गवताळ प्रदेशातील जीव मोकळ्या जागा, चरण्यासाठी उपलब्ध गवत आणि हंगामी बदलांशी जुळवून घेतात. शाकाहारी प्राण्यांमध्ये मजबूत दात असतात, तर शिकारी प्राणी छलावरणाचा वापर करतात. गवताळ प्रदेशातील वनस्पती आगीला प्रतिरोधक असतात आणि जलद वाढतात. क) कीटक मोठ्या संख्येने आढळतात. कीटक जगण्यासाठी, पुनरुत्पादनासाठी आणि विविध अधिवासांमध्ये राहण्यासाठी अनेक प्रकारची अनुकूलने दर्शवतात. त्यांच्यामध्ये बाह्यकंकाल, उडण्याची क्षमता, रूपांतरण (metamorphosis), जलद पुनरुत्पादन आणि विशिष्ट मुखावयव यांसारखी वैशिष्ट्ये असतात, ज्यामुळे ते मोठ्या संख्येने विविध वातावरणात टिकून राहतात. ड) आम्ही लपतो. लपणे (छलावरण, नक्कल करणे, बिळे करणे) हे भक्षकांपासून संरक्षण मिळवण्यासाठी किंवा शिकार पकडण्यासाठी एक महत्त्वाचे अनुकूलन आहे. यामुळे प्राणी त्यांच्या वातावरणात मिसळून जातात आणि सहज दिसत नाहीत, ज्यामुळे त्यांचे जगणे सोपे होते. इ) आम्हाला लांब कान आहेत. लांब कान (उदा. वाळवंटातील ससे किंवा फेनेक कोल्हे) हे उष्णता नियंत्रित करण्यासाठी (शरीरातील उष्णता बाहेर टाकण्यासाठी) किंवा भक्षक/शिकार शोधण्यासाठी ऐकण्याची क्षमता वाढवण्यासाठी एक अनुकूलन आहे. हे त्यांना त्यांच्या वातावरणात प्रभावीपणे संवाद साधण्यास आणि धोके ओळखण्यास मदत करते. 5. खालील प्रश्नांची उत्तरे द्या. अ) उंटाला 'वाळवंटाचे जहाज' का म्हणतात? उंटाला 'वाळवंटाचे जहाज' म्हणतात कारण ते वाळवंटातील कठोर वातावरणात जगण्यासाठी आणि लांब पल्ल्याचा प्रवास करण्यासाठी पूर्णपणे अनुकूलित आहे. ते वाळवंटात सहजपणे आणि मोठ्या प्रमाणात ओझे घेऊन प्रवास करू शकते, जसे जहाज समुद्रातून प्रवास करते. ब) निवडुंग आणि बाभूळ यांसारख्या वनस्पती कमी पाण्यात वाळवंटात कसे जगू शकतात? निवडुंग आणि बाभूळ यांसारख्या वनस्पती कमी पाण्यात वाळवंटात जगण्यासाठी विशेष अनुकूलने विकसित करतात. निवडुंगाला जाड, मेणचट आवरण असते जे पाण्याचे बाष्पीभवन कमी करते, खोडात पाणी साठवले जाते आणि पाने काट्यांमध्ये रूपांतरित होतात. बाभूळला खोलवर जाणारी मुळे असतात जी भूगर्भातील पाणी शोधतात आणि लहान पाने किंवा काटे असतात जे पाण्याचे नुकसान कमी करतात. क) सजीवांचे अनुकूलन आणि त्यांच्या सभोवतालचे वातावरण यांच्यातील आंतरसंबंध काय आहे? अनुकूलन म्हणजे सजीवांमध्ये असलेली अशी वैशिष्ट्ये (रचनात्मक, शारीरिक किंवा वर्तणुकीशी संबंधित) जी त्यांना त्यांच्या विशिष्ट वातावरणात (सभोवतालच्या परिस्थितीत) जगण्यास आणि पुनरुत्पादन करण्यास मदत करतात. हा आंतरसंबंध जगण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे; सजीव पर्यावरणीय दबावांना प्रतिसाद म्हणून अनुकूलने विकसित करतात. ड) सजीवांचे वर्गीकरण कसे केले जाते? सजीवांचे वर्गीकरण त्यांच्या सामायिक वैशिष्ट्ये, उत्क्रांतीसंबंध आणि आनुवंशिक समानतेवर आधारित पदानुक्रमित गटांमध्ये (वर्गिकी) केले जाते. मुख्य वर्गीकरण श्रेणी डोमेन, किंगडम, फायलम, वर्ग, ऑर्डर, कुटुंब, वंश आणि प्रजाती आहेत. That's 2 down. 3 left today — send the next one.