What is the probability of a couple with blood group getting a child with blood group AB? Show your working.

huu hapa ufumbuzi wa maswali yako ya Biolojia:

1. What is the probability of a couple with blood group A and blood group B getting a child with blood group AB? Show your working.

   Ili kupata mtoto mwenye kundi la damu AB ($I^A I^B$), mzazi mmoja lazima achangie aleli ya $I^A$ na mwingine achangie aleli ya $I^B$. Kwa kuwa jeni za wazazi hazijabainishwa, tutachukulia kuwa wazazi wote wawili ni heterozygous kwa makundi yao ya damu, yaani, mzazi wa kundi A ana jeni $I^A i$ na mzazi wa kundi B ana jeni $I^B i$.

   • Wazazi:

     • Mzazi 1 (Kundi A): $I^A i$
     • Mzazi 2 (Kundi B): $I^B i$

   • Gameti:

     • Mzazi 1: $I^A$, $i$
     • Mzazi 2: $I^B$, $i$

   • Punnett Square:

     $$\begin{array}{|c|c|c|} \hline & I^B & i \\ \hline I^A & I^A I^B & I^A i \\ \hline i & I^B i & ii \\ \hline \end{array}$$

   • Matokeo ya Genotype na Phenotype:

     • $I^A I^B$: Kundi la damu AB
     • $I^A i$: Kundi la damu A
     • $I^B i$: Kundi la damu B
     • $ii$: Kundi la damu O

   Kutokana na Punnett Square, kuna uwezekano 1 kati ya 4 wa kupata mtoto mwenye kundi la damu AB.

   Uwezekano: $\frac{1}{4}$ au $25\%$

   Jibu: Uwezekano wa kupata mtoto mwenye kundi la damu AB ni $\boxed{\text{25\%}}$.

2. What is meant by the term irritability?

   Irritability (au excitability) ni uwezo wa kiumbe hai au sehemu ya kiumbe hai kujibu vichocheo kutoka mazingira ya ndani au nje. Ni sifa muhimu ya viumbe hai inayowawezesha kugundua na kuitikia mabadiliko.

3. State two ways in which heart muscles are special.

   Misuli ya moyo (cardiac muscles) ni maalum kwa njia zifuatazo:

   • Haiwezi kudhibitiwa kwa hiari (involuntary): Misuli ya moyo hufanya kazi yenyewe bila kudhibitiwa na akili yetu.
   • Ina uwezo wa kujipatia msukumo (autorhythmic/myogenic): Misuli ya moyo ina uwezo wa kuzalisha msukumo wake wa umeme, hivyo haihitaji ishara kutoka kwa mfumo mkuu wa neva ili kusinyaa.

4. Name the muscles found in i) Stomach ii) Bone

   • i) Tumbo (Stomach): Misuli inayopatikana tumboni ni misuli laini (smooth muscles).
   • ii) Mifupa (Bone): Misuli inayohusishwa na mifupa ni misuli ya mifupa (skeletal muscles). Misuli hii huunganishwa na mifupa na kuwezesha harakati.

5. State three factors that affect rate of diffusion. (3mk)

   Sababu tatu zinazoathiri kasi ya usambaaji (diffusion) ni:

   • Mkengeuko wa mkusanyiko (Concentration gradient): Kadiri tofauti ya mkusanyiko kati ya maeneo mawili inavyokuwa kubwa, ndivyo kasi ya usambaaji inavyoongezeka.
   • Joto (Temperature): Kuongezeka kwa joto huongeza nishati ya kinetiki ya chembechembe, hivyo kuongeza kasi ya usambaaji.
   • Eneo la uso (Surface area): Kadiri eneo la uso linalopatikana kwa usambaaji linavyokuwa kubwa, ndivyo kasi ya usambaaji inavyoongezeka.