The table below shows elements in the periodic table. Use it to answer the questions that follow. The letters are not the actual symbols of the elements.

Hapa kuna majibu kwa maswali yako:

a) i) Andika mpangilio wa elektroni wa elementi B na A.

• Hatua ya 1: Tambua nafasi za elementi A na B kwenye jedwali la mara kwa mara.
  • Elementi A iko katika Kundi la 1, Kipindi cha 2.
  • Elementi B iko katika Kundi la 2, Kipindi cha 2.
• Hatua ya 2: Andika mpangilio wa elektroni kulingana na nafasi zao.
  • Elementi A (Kundi la 1, Kipindi cha 2) ina elektroni 1 ya valensi na maganda 2 ya elektroni.
  • Elementi B (Kundi la 2, Kipindi cha 2) ina elektroni 2 za valensi na maganda 2 ya elektroni.

Mpangilio wa elektroni wa A: $\boxed{\text{2.1}}$
Mpangilio wa elektroni wa B: $\boxed{\text{2.2}}$

ii) Andika fomula ya kampaundi inayoundwa kati ya elementi B na E.

• Hatua ya 1: Tambua nafasi za elementi B na E na valensi zao.
  • Elementi B iko katika Kundi la 2, Kipindi cha 2. Ina valensi ya 2 (hupoteza elektroni 2).
  • Elementi E iko katika Kundi la 16, Kipindi cha 2. Ina valensi ya 2 (hupokea elektroni 2).
• Hatua ya 2: Unda fomula ya kampaundi kwa kutumia valensi.
  • Kwa kuwa valensi zote mbili ni 2, zitafutana.

Fomula ya kampaundi: $\boxed{\text{BE}}$

b) Elementi K ina namba atomia 14. Onyesha kwa kutumia tiki (✓) nafasi ya elementi hii kwenye jedwali hapo juu.

• Hatua ya 1: Tambua elementi yenye namba atomia 14.
  • Elementi yenye namba atomia 14 ni Silicon (Si).
• Hatua ya 2: Tambua nafasi ya Silicon kwenye jedwali la mara kwa mara.
  • Silicon iko katika Kundi la 14, Kipindi cha 3.
• Hatua ya 3: Linganisha na jedwali lililotolewa.
  • Elementi D iko katika Kundi la 14, Kipindi cha 2.
  • Nafasi ya Kundi la 14, Kipindi cha 3 iko moja kwa moja chini ya D.

Nafasi ya elementi K (namba atomia 14) ni kwenye sanduku tupu lililo chini ya elementi D.

c) i) Nishati ya ioni ya A ni kubwa kuliko ile ya G. Eleza.

• Hatua ya 1: Tambua elementi A na G.
  • A iko katika Kundi la 1, Kipindi cha 2.
  • G iko katika Kundi la 1, Kipindi cha 3.
• Hatua ya 2: Eleza mwelekeo wa nishati ya ioni katika kundi.
  • Nishati ya ioni hupungua kadri unavyoshuka chini kwenye kundi.
• Hatua ya 3: Toa maelezo.
  • Elementi A ina maganda machache ya elektroni kuliko G. Hii inamaanisha elektroni ya nje ya A iko karibu zaidi na kiini na inavutwa kwa nguvu zaidi, hivyo inahitaji nishati zaidi kuiondoa. Elementi G ina ganda la ziada la elektroni, ambalo huongeza ulinzi na umbali kutoka kiini, na hivyo kupunguza nishati yake ya ioni.

ii) Radiasi ya atomia ya C ni kubwa kuliko ile ya D.

• Hatua ya 1: Tambua elementi C na D.
  • C iko katika Kundi la 13, Kipindi cha 2.
  • D iko katika Kundi la 14, Kipindi cha 2.
• Hatua ya 2: Eleza mwelekeo wa radiasi ya atomia katika kipindi.
  • Radiasi ya atomia hupungua kadri unavyosonga kutoka kushoto kwenda kulia katika kipindi.
• Hatua ya 3: Toa maelezo.
  • Katika kipindi kimoja, kadri namba atomia inavyoongezeka (kutoka C kwenda D), idadi ya protoni kwenye kiini huongezeka, na hivyo kuongeza chaji chanya ya kiini. Hii huvuta elektroni za nje karibu zaidi na kiini, na kusababisha kupungua kwa radiasi ya atomia. Kwa hivyo, C ina radiasi kubwa zaidi kuliko D.