State how the following problems facing Mwea irrigation scheme can be solved: i) Fluctuating water levels. ii) Attack by diseases. iii) Shortage of labour. iv) Impassable roads.

Kutokana na ramani, vituo vya HEP vilivyowekwa alama ni:

• P: Kamburu
• S: Kindaruma
• T: Kiambere

10 b) iii) Tambua vyanzo viwili vya nishati mbadala.

Nishati mbadala ni nishati inayotokana na vyanzo vinavyoweza kujazwa tena kiasili, kama vile jua, upepo, maji, na joto la ardhini.

Vyanzo viwili vya nishati mbadala ni:

• Nishati ya jua (Solar energy)
• Nishati ya upepo (Wind energy)
• Nishati ya maji (Hydro-electric power)
• Nishati ya jotoardhi (Geothermal energy)
• Nishati ya mimea (Biomass energy)

10 c) i) Eleza njia nne ambazo Kenya inaweza kupunguza matumizi ya petroli kama chanzo cha nishati.

Kenya inaweza kupunguza matumizi ya petroli kwa kutumia vyanzo mbadala vya nishati na kuboresha ufanisi wa matumizi ya nishati.

• Kukuza matumizi ya nishati mbadala kama vile nishati ya jua, upepo, na jotoardhi kwa ajili ya uzalishaji wa umeme na matumizi mengine.
• Kuboresha usafiri wa umma ili kupunguza idadi ya magari binafsi barabarani, hivyo kupunguza matumizi ya mafuta.
• Kuhimiza matumizi ya magari yanayotumia umeme au gesi badala ya petroli.
• Kutekeleza sera za kodi zinazopendelea magari yenye ufanisi wa mafuta na kutoza ushuru mkubwa kwa magari yanayotumia mafuta mengi.
• Kuhimiza matumizi ya baiskeli na kutembea kwa miguu kwa umbali mfupi.

10 c) ii) Eleza faida tatu zitakazotokana na usambazaji wa umeme vijijini nchini Kenya.

Usambazaji wa umeme vijijini unaweza kuleta mabadiliko makubwa ya kiuchumi na kijamii.

• Kuboresha elimu: Umeme huwezesha matumizi ya vifaa vya kielektroniki shuleni na nyumbani, na kuongeza muda wa kujisomea usiku.
• Kukuza biashara na viwanda vidogo: Umeme huwezesha uanzishwaji wa biashara ndogo ndogo kama vile saluni, viwanda vidogo vya kusaga nafaka, na huduma za kulehemu, hivyo kuongeza ajira na kipato.
• Kuboresha huduma za afya: Hospitali na zahanati vijijini zinaweza kutumia vifaa vya kisasa vinavyohitaji umeme, kama vile majokofu ya kuhifadhia chanjo na vifaa vya upasuaji.
• Kuboresha usalama: Taa za barabarani na majumbani huongeza usalama usiku.
• Kupunguza matumizi ya nishati chafu: Umeme hupunguza utegemezi wa kuni na mafuta ya taa, hivyo kuboresha afya na mazingira.