Answers in kiswahili

Haya hapa majibu ya maswali yako:

MATUMIZI YA LUGHA

• a) Andika vitamkwa vyenye sifa zifuatazo.

  • i) Kipasuo ghuna cha ufizi: $\boxed{\text{/d/}}$
  • ii) Kikwamizo sighuna cha menoni: $\boxed{\text{/f/}}$

• b) Ainisha mofimu katika neno hili: Wanawalisha

  • $\boxed{\text{Wa-}}$: Mofimu ya nafsi ya tatu wingi (kiambishi awali cha ngeli/nafsi).
  • $\boxed{\text{-na-}}$: Mofimu ya wakati uliopo.
  • $\boxed{\text{-wa-}}$: Mofimu ya mtendwa (kiambishi tamati cha nafsi ya tatu wingi).
  • $\boxed{\text{-lish-}}$: Mofimu ya mzizi wa kitenzi (kutoka 'kula').
  • $\boxed{\text{-a}}$: Mofimu ya kiishio cha kauli ya kutenda.

• c) Tambua na ueleze aina za vitenzi katika sentensi ifuatayo: Kalamu aliyokuwa nayo mwalimu ni ya mwanafunzi.

  • $\boxed{\text{aliyokuwa}}$: Hiki ni kitenzi kishirikishi kinachoonyesha hali ya umiliki au uwepo (kuwa na).
  • $\boxed{\text{ni}}$: Hiki ni kitenzi kishirikishi kinachoonyesha utambulisho au uhusiano wa ushirikishi.

• d) Andika sentensi ifuatayo katika wingi: Ua wake una ua zuri na kubwa.

  • $\boxed{\text{Nyua zao zina maua mazuri na makubwa.}}$

• e) Tunga sentensi ukitumia vivumishi vya pekee kudhihirisha maana ya:

  • i) Kutobagua: $\boxed{\text{Kila mwanafunzi alipewa nafasi ya kuzungumza.}}$
  • ii) Kumiliki: $\boxed{\text{Kitabu changu kimepotea.}}$

• f) Andika katika hali ya udogo: Mbwa mwenye ukali alimfukuza mtoto.

  • $\boxed{\text{Kimbwa chenye ukali kilikifukuza kitoto.}}$

• g) Andika sentensi ifuatayo katika usemi wa taarifa: "Tutaondoka mwezi ujao kuelekea ughaibuni," wambunge walisema.

  • $\boxed{\text{Wambunge walisema kwamba wangeondoka mwezi ujao kuelekea ughaibuni.}}$

• h) Eleza matumizi ya 'po' katika sentensi zifuatazo:

  • i) Anapotembea, Mumo huimba.
    • Kiambishi $\boxed{\text{'-po-'}}$ hapa kinatumika kuonyesha wakati au hali ya kitendo. Kinamaanisha "wakati anapotembea" au "kila anapotembea".