Jibu maswali yafuatayo kuhusu vipengele vya sarufi ya Kiswahili: a) Onyesha muundo wa silabi katika neno 'Nyaraka'. b) Bainisha dhamira katika sentensi mbili uliyopewa. c) Tunga sentensi yenye kiwakil

a. Muundo wa silabi katika neno Nyaraka:
Nya-ra-ka

• Nya - CV (Konsonanti-Vokali)
• ra - CV (Konsonanti-Vokali)
• ka - CV (Konsonanti-Vokali) Muundo kamili: CV-CV-CV

b. Bainisha dhamira katika sentensi zifuatazo:

i) Mzazi wake aliwasili mapema.

• Dhamira: Taarifa (Statement/Information)

ii) Meza tembe mbili mara moja kwa siku.

• Dhamira: Agizo (Command/Instruction)

c. Tunga sentensi yenye kiwakilishi nafsi kiambata katika ngeli ya KI-VI.

• Kiwakilishi nafsi kiambata (object infix) kwa ngeli ya KI-VI ni '-ki-' (umoja) au '-vi-' (wingi).
• Sentensi: Nimekipenda kitabu hicho. (Nimekipenda kitabu hicho.)
  • Hapa, '-ki-' ni kiwakilishi nafsi kiambata kinachorejelea 'kitabu' (ngeli ya KI).

d. Onyesha miundo miwili ya nomino katika ngeli ya A-WA.

• Ngeli ya A-WA inahusu viumbe hai, hasa watu.
• Muundo wa kwanza: Nomino zenye viambishi awali vya M-/WA-.
  • Mfano: Mwanafunzi (umoja), Wanafunzi (wingi)
• Muundo wa pili: Nomino zisizo na viambishi awali vya M-/WA- (mara nyingi majina ya undugu au maneno ya mkopo).
  • Mfano: Baba (umoja), Baba (wingi)

e. Tunga sentensi katika wakati ujao hali endelevu.

• Wakati ujao hali endelevu huonyesha kitendo kitakachoendelea kutendeka wakati ujao. Huundwa kwa kutumia '-takuwa niki-' / '-takuwa uki-' / '-takuwa aki-' n.k.
• Sentensi: Watakuwa wakicheza mpira kesho jioni. (They will be playing football tomorrow evening.)