Hapa kuna maelezo ya ujenzi na utendaji kazi wa distributor (kisambazaji umeme) katika mfumo wa kuwasha moto wa injini ya gari.

Hapa kuna maelezo ya ujenzi na utendaji kazi wa distributor (kisambazaji umeme) katika mfumo wa kuwasha moto wa injini ya gari.

Distributor ni kifaa muhimu katika mifumo ya zamani ya kuwasha moto wa injini (kabla ya mifumo ya kisasa ya kielektroniki). Kazi yake kuu ni kusambaza umeme wa juu kutoka kwenye ignition coil (koili ya kuwasha moto) kwenda kwenye spark plugs (plagi za cheche) kwa mpangilio sahihi na kwa wakati unaofaa ili kuwasha mchanganyiko wa hewa na mafuta kwenye silinda za injini.

a) Ujenzi wa Distributor:
Distributor huundwa na sehemu kuu zifuatazo:

• Housing (Nyumba): Hii ni sehemu ya nje inayolinda vipengele vya ndani na huwekwa kwenye injini.
• Shaft (Mhimili): Mhimili huu huzunguka na huendeshwa na injini, kwa kawaida kupitia gia.
• Cam (Kamera): Imeunganishwa kwenye mhimili, kamera hii ina ncha (lobes) zinazolingana na idadi ya silinda za injini. Inafungua na kufunga contact breaker points.
• Contact Breaker Points (Pointi za Kukata Mzunguko): Hizi ni swichi mbili zinazofunguka na kufungwa na kamera, zikidhibiti mtiririko wa umeme wa chini kwenda kwenye ignition coil.
• Condenser (Kondensa): Huunganishwa sambamba na pointi za kukata mzunguko. Inazuia cheche zisizohitajika kwenye pointi na husaidia kuongeza voltage kwenye ignition coil.
• Rotor (Rota): Huwekwa juu ya mhimili na huzunguka ndani ya distributor cap. Ina mkono unaoelekeza umeme wa juu kwenye vituo vya spark plug kwenye kofia.
• Distributor Cap (Kofia ya Distributor): Hii ni kofia ya plastiki au bakelite yenye vituo vya umeme (terminals) kwa kila spark plug na kituo kimoja cha kati kwa ajili ya umeme kutoka kwenye ignition coil.
• Centrifugal Advance Mechanism (Mfumo wa Kusogeza Mbele wa Centrifugal): Huwa na uzito mdogo unaosogea nje kutokana na nguvu ya centrifugal kadri kasi ya injini inavyoongezeka, na kusogeza mbele muda wa kuwasha moto.
• Vacuum Advance Mechanism (Mfumo wa Kusogeza Mbele wa Vacuum): Huwa na diaphragm inayohisi mabadiliko ya shinikizo (vacuum) kwenye intake manifold na pia husogeza mbele muda wa kuwasha moto kulingana na mzigo wa injini.

b) Utendaji Kazi wa Distributor:

1. Kuzalisha Umeme wa Juu: Wakati injini inapoanza kuzunguka, mhimili wa distributor huzunguka. Kamera iliyo kwenye mhimili hufungua na kufunga contact breaker points. Kufunguka kwa pointi hizi hukata mzunguko wa umeme wa chini kwenda kwenye primary winding ya ignition coil, na kusababisha magnetic field kuanguka ghafla. Hii huleta high voltage (umeme wa juu sana) kwenye secondary winding ya ignition coil.
2. Kusambaza Umeme: Umeme huu wa juu hutumwa kutoka kwenye ignition coil kwenda kwenye kituo cha kati cha distributor cap. Kutoka hapo, umeme hupitia rotor iliyowekwa kwenye mhimili wa distributor.
3. Kuelekeza kwenye Spark Plugs: Kadri rotor inavyozunguka, mkono wake hupita karibu na vituo vya umeme vya spark plug vilivyo ndani ya distributor cap. Wakati mkono wa rotor unapoelekea kwenye kituo cha spark plug kinachofuata kwa mpangilio wa kuwasha moto, umeme wa juu huruka pengo dogo kati ya rotor na kituo hicho, kisha husafiri kupitia waya wa spark plug kwenda kwenye spark plug husika.
4. Kuwasha Moto: Umeme huu wa juu husababisha cheche kuruka kwenye pengo la spark plug, na kuwasha mchanganyiko wa hewa na mafuta kwenye silinda ya injini kwa wakati sahihi.
5. Kurekebisha Muda wa Kuwasha Moto: Mifumo ya centrifugal na vacuum advance hurekebisha muda wa kuwasha moto (timing) kulingana na kasi na mzigo wa injini. Kwa mfano, injini inapozunguka haraka, muda wa kuwasha moto husogezwa mbele ili kutoa muda wa kutosha kwa mchanganyiko wa hewa na mafuta kuwaka kikamilifu.

Kwa muhtasari, distributor huhakikisha kwamba kila spark plug inapata umeme wa juu kwa wakati unaofaa ili injini iweze kufanya kazi vizuri.