An oxide of element G has the formula as G2O. (a) State the valency of element G. (b) In which group G is the periodic table is element G? (c) How many protons are there in the nucleus of? (i) Element T? (ii) Element Z?

Moli za asidi ya nitriki iliyotumika ni $\boxed{\text{0.005 mol}}$.

b) Kokotoa moli za kabonati ya sodiamu katika $25\, \text{cm}^3$ ya myeyusho.
Mlinganyo wa mmenyuko:

Kutoka kwenye mlinganyo, uwiano wa moli wa Na₂CO₃ : HNO₃ ni 1:2.

Moli za kabonati ya sodiamu katika $25\, \text{cm}^3$ ya myeyusho ni $\boxed{\text{0.0025 mol}}$.

c) Kokotoa masi ya kabonati ya sodiamu isiyojulikana iliyotumika.
Kiasi cha myeyusho wa kabonati ya sodiamu kilichotayarishwa ni $250\, \text{cm}^3$.
Kiasi kilichotumika katika titrimita ni $25\, \text{cm}^3$.
Hivyo, moli za Na₂CO₃ katika $250\, \text{cm}^3$ ni mara 10 ya moli katika $25\, \text{cm}^3$.

Masi ya kabonati ya sodiamu iliyotumika ni $\boxed{\text{2.65 g}}$.

Swali la 2:

a) Andika mpangilio wa elektroni wa A na B.
Elementi A: Masi ya atomiki = 23, Idadi ya nyutroni = 17.
Elementi B: Masi ya atomiki = 7, Idadi ya nyutroni = 4.

Mpangilio wa elektroni wa A (Carbon, C) ni $\boxed{\text{2.4}}$.

Mpangilio wa elektroni wa B (Lithium, Li) ni $\boxed{\text{2.1}}$.

b) Ni elementi gani ina nishati ya ioni ya juu zaidi? Eleza.
Nishati ya ioni kwa ujumla huongezeka kadiri unavyosonga kutoka kushoto kwenda kulia katika kipindi kimoja cha jedwali la upimaji. Elementi A (Carbon) na Elementi B (Lithium) zote ziko katika kipindi cha pili. Carbon (A) ina protoni 6, na Lithium (B) ina protoni 3.

Elementi A (Carbon) ina protoni nyingi zaidi kuliko Elementi B (Lithium). Hii inamaanisha Elementi A ina chaji kubwa zaidi ya kiini, ambayo huvuta elektroni za valensi kwa nguvu zaidi.
Elementi yenye nishati ya ioni ya juu zaidi ni $\boxed{\text{Elementi A (Carbon)}}$.
Maelezo: Elementi A ina chaji kubwa zaidi ya kiini kuliko Elementi B, hivyo inahitaji nishati zaidi kuondoa elektroni kutoka kwenye ganda lake la nje.

Swali la 3:
Kokotoa masi ya atomiki ya jamaa ya elementi M.
Masi ya atomiki ya jamaa = $\sum (\text{masi ya isotopu} \times \frac{\text{\% wingi}}{100})$
M₁: masi = 62.93, wingi = 69.09%
M₂: masi = 64.93, wingi = 30.91%

Masi ya atomiki ya jamaa ya elementi M ni $\boxed{\text{63.55}}$.

Swali la 5:
Kutokana na isotopu C ina nyutroni 31 katika kiini chake, tafuta idadi ya protoni katika isotopu B.
Kutoka jedwali la Swali la 4(b):
Isotopu C: Masi ya isotopu = 57.
Idadi ya nyutroni katika C = 31.

Kwa kuwa A, B, na C ni isotopu za elementi moja V, zote lazima ziwe na idadi sawa ya protoni.
Hivyo, idadi ya protoni katika isotopu B ni $\boxed{\text{26}}$.

Swali la 6:
Elementi M ina isotopu mbili. Masi ya atomiki ya jamaa inayopatikana kiasili ni 63.55. Kokotoa asilimia ya kila isotopu.
Dhana: Isotopu mbili ni M₁ na M₂ kutoka Swali la 3, zenye masi 62.93 na 64.93 mtawalia.
Acha x iwe asilimia ya wingi wa M₁ (masi 62.93).
Acha y iwe asilimia ya wingi wa M₂ (masi 64.93).

1. Jumla ya asilimia ni 100: $$x + y = 100$$
2. Masi ya atomiki ya jamaa: $$\left(62.93 \times \frac{x}{100}\right) + \left(64.93 \times \frac{y}{100}\right) = 63.55$$

Kutoka mlinganyo (1), $y = 100 - x$. Badilisha hii kwenye mlinganyo (2):

Asilimia ya isotopu M₁ (masi 62.93) ni \boxed{\text{69%}}.
Asilimia ya isotopu M₂ (masi 64.93) ni \boxed{\text{31%}}.

Swali la 7:
Oksidi ya elementi G ina fomula G₂O₃.

a) Eleza valensi ya elementi G.
Katika G₂O₃, oksijeni (O) ina valensi ya 2. Kwa kutumia njia ya "criss-cross", fomula G₂O₃ inamaanisha G ina valensi 3 na O ina valensi 2.

Valensi ya elementi G ni $\boxed{\text{3}}$.

b) Katika kundi gani la jedwali la upimaji iko elementi G?
Elementi zenye valensi ya 3 kwa kawaida hupatikana katika Kundi la 13 la jedwali la upimaji.

Elementi G iko katika $\boxed{\text{Kundi la 13}}$.

Swali la 8:
Jedwali hapa chini linaonyesha taarifa kuhusu ioni T⁺ na Z²⁻.

a) Kuna protoni ngapi katika kiini cha?

i) Elementi T?
Ioni T⁺ ina mpangilio wa elektroni 2.8, kumaanisha ina elektroni $2 + 8 = 10$.
Kwa kuwa ni ioni T⁺, imepoteza elektroni moja.

Katika atomi isiyo na chaji, idadi ya protoni ni sawa na idadi ya elektroni.
Idadi ya protoni katika kiini cha Elementi T ni $\boxed{\text{11}}$.

ii) Elementi Z?
Ioni Z²⁻ ina mpangilio wa elektroni 2.8.8, kumaanisha ina elektroni $2 + 8 + 8 = 18$.
Kwa kuwa ni ioni Z²⁻, imepokea elektroni mbili.

Idadi ya protoni katika kiini cha Elementi Z ni $\boxed{\text{16}}$.

b) Bainisha masi ya fomula ya jamaa ya kampaundi iliyoundwa kati ya T na Z.
Elementi T ina protoni 11 (Sodium, Na). Elementi Z ina protoni 16 (Sulfur, S).
T huunda ioni T⁺ (Na⁺). Z huunda ioni Z²⁻ (S²⁻).
Ili kuunda kampaundi isiyo na chaji, tunahitaji ioni mbili za T⁺ kwa kila ioni moja ya Z²⁻.
Fomula ya kampaundi ni T₂Z (Na₂S).

Masi ya atomiki ya T = Idadi ya protoni + Idadi ya nyutroni = $11 + 12 = 23$.
Masi ya atomiki ya Z = Idadi ya protoni + Idadi ya nyutroni = $16 + 16 = 32$.

Masi ya fomula ya jamaa ya kampaundi iliyoundwa kati ya T na Z ni $\boxed{\text{78}}$.

c) Eleza masharti mawili ambayo kampaundi hiyo ingeweza kupitisha umeme.
Kampaundi T₂Z (Na₂S) ni kampaundi ya ioni. Kampaundi za ioni hupitisha umeme wakati ioni zake ziko huru kusonga.

Masharti mawili ambayo kampaundi hiyo ingeweza kupitisha umeme ni:

• Katika hali ya kuyeyuka (molten state).
• Katika myeyusho wa maji (aqueous solution).