Design and develop a model of the Periodic Table using locally available materials.

Huu hapa ni ufafanuzi wa sehemu (f) na (g) ya mradi wako wa Kemia:

f) Kuonyesha mfano uliotengenezwa wa Jedwali la Elementi na kuutumia kueleza yafuatayo:

• i) Vipengele vya Jedwali la Elementi: Jedwali la Elementi lina elementi zote zinazojulikana, kila moja ikiwakilishwa na ishara yake, namba atomiki (idadi ya protoni), na misa atomiki. Elementi hizi zimepangwa katika vipindi (safu mlalo) na makundi (safu wima), na pia zimegawanywa katika vizuizi (s, p, d, f) kulingana na orbitali ya mwisho iliyojazwa na elektroni.

• ii) Mpangilio wa elementi katika Jedwali la Elementi: Elementi zimepangwa kwa mpangilio wa kuongezeka kwa namba atomiki. Safu mlalo, zinazoitwa vipindi, zinaonyesha idadi ya maganda ya elektroni. Safu wima, zinazoitwa makundi, zina elementi zenye sifa zinazofanana za kikemikali kwa sababu zina idadi sawa ya elektroni za valensi (elektroni za nje).

• iii) Jinsi ya kutabiri kundi na kipindi cha elementi kwa kutumia mpangilio wa elektroni:

  • Kipindi: Namba kuu ya quantum ($n$) ya juu zaidi katika mpangilio wa elektroni (ganda la nje kabisa) huamua kipindi cha elementi.
  • Kundi:
    • Kwa elementi za s-block: Idadi ya elektroni za valensi (katika orbitali ya $s$ ya nje) ndiyo namba ya kundi.
    • Kwa elementi za p-block: Namba ya kundi ni 10 + idadi ya elektroni za valensi (katika orbitali za $s$ na $p$ za nje).
    • Kwa elementi za d-block: Namba ya kundi ni jumla ya elektroni katika orbitali ya $s$ ya nje na orbitali za $d$ za ganda la pili kutoka nje.

g) Kuandika mpangilio wa elektroni wa elementi mbili kwa kutumia noti ya $s$ na $p$. (Mwalimu atakuagiza elementi mbili. Kwa mfano, tutatumia Sodiamu (Na) na Klorini (Cl)).

• Sodiamu (Na): Namba atomiki ni 11. Mpangilio wa elektroni: $1s^2 2s^2 2p^6 3s^1$ Kipindi: 3 (kwa sababu $n=3$ ndiyo namba kuu ya quantum ya juu zaidi). Kundi: 1 (kwa sababu kuna elektroni 1 katika orbitali ya $s$ ya nje).

• Klorini (Cl): Namba atomiki ni 17. Mpangilio wa elektroni: $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^5$ Kipindi: 3 (kwa sababu $n=3$ ndiyo namba kuu ya quantum ya juu zaidi). Kundi: 17 (kwa sababu kuna elektroni $2+5=7$ za valensi, na ni elementi ya p-block, hivyo $10+7=17$).