Purvtha ni vyakhya,svarup ane laksnikta varnavo

પુરવઠાની વ્યાખ્યા, સ્વરૂપ અને લાક્ષણિકતાઓ

1. વ્યાખ્યા (Definition):
અર્થશાસ્ત્રમાં, પુરવઠો એટલે ચોક્કસ સમયે, ચોક્કસ કિંમતે, ઉત્પાદક દ્વારા બજારમાં વેચાણ માટે મૂકવામાં આવતી વસ્તુઓ કે સેવાઓનો જથ્થો.

2. સ્વરૂપ (Nature):
પુરવઠાનું સ્વરૂપ નીચે મુજબ છે:

• સાપેક્ષ ખ્યાલ: પુરવઠો હંમેશા સમય અને કિંમત સાથે સંબંધિત હોય છે. તે નિરપેક્ષ હોતો નથી.
• વેચાણક્ષમ જથ્થો: ઉત્પાદક પાસે રહેલો કુલ જથ્થો નહીં, પરંતુ જે જથ્થો તે વેચવા તૈયાર હોય તે જ પુરવઠો ગણાય છે.
• ઉત્પાદન સાથે સંબંધ: ઉત્પાદન વધે તો પુરવઠો વધે અને ઉત્પાદન ઘટે તો પુરવઠો ઘટે.

3. લાક્ષણિકતાઓ (Characteristics):
પુરવઠાની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ નીચે મુજબ છે:

• ચોક્કસ સમય અને કિંમત: પુરવઠો હંમેશા ચોક્કસ સમયગાળા અને ચોક્કસ કિંમત સાથે દર્શાવવામાં આવે છે. "આજે 100 રૂપિયામાં 10 કિલો ઘઉંનો પુરવઠો" એ રીતે સ્પષ્ટતા જરૂરી છે.
• વેચવાની તૈયારી: ઉત્પાદક પાસે વસ્તુનો જથ્થો હોવા છતાં, જો તે વેચવા તૈયાર ન હોય, તો તેને પુરવઠો કહી શકાય નહીં. વેચવાની ઈચ્છા અને શક્તિ બંને જરૂરી છે.
• ઉત્પાદન સાથે સીધો સંબંધ: ઉત્પાદન એ પુરવઠાનો આધાર છે. ઉત્પાદન વધે તો પુરવઠો વધે અને ઉત્પાદન ઘટે તો પુરવઠો ઘટે.
• કિંમત સાથે સીધો સંબંધ: સામાન્ય રીતે, વસ્તુની કિંમત વધે ત્યારે ઉત્પાદક વધુ નફો મેળવવા માટે તેનો પુરવઠો વધારે છે, અને કિંમત ઘટે ત્યારે પુરવઠો ઘટાડે છે. આને પુરવઠાનો નિયમ કહેવાય છે.
• ગતિશીલ ખ્યાલ: પુરવઠો સ્થિર નથી, તે બજારની પરિસ્થિતિઓ, કિંમતો, ઉત્પાદન ખર્ચ, ટેકનોલોજી વગેરેમાં થતા ફેરફારો સાથે બદલાતો રહે છે.
• સ્ટોક અને પુરવઠા વચ્ચેનો તફાવત: સ્ટોક એટલે ઉત્પાદક પાસે ઉપલબ્ધ કુલ જથ્થો, જ્યારે પુરવઠો એટલે તેમાંથી વેચાણ માટે મૂકવામાં આવેલો જથ્થો. સ્ટોક એ પુરવઠાની ઉપલી મર્યાદા છે.