Answer all questions in Section A and any other two questions in Section B.

a) Historia ya Biashara ya Afrika Mashariki

Biashara katika Afrika Mashariki ina historia ndefu na tajiri, iliyoathiriwa na jiografia yake na uhusiano na ulimwengu wa nje.

• Biashara ya Kabla ya Ukoloni: Kabla ya kuwasili kwa Wazungu, Afrika Mashariki ilikuwa kitovu cha biashara ya Bahari ya Hindi. Wafanyabiashara wa Kiarabu, Kiajemi, na Kihindi walifanya biashara na jamii za pwani, wakibadilishana bidhaa kama vile dhahabu, pembe za ndovu, watumwa, na viungo kwa nguo, shanga, na vyombo vya kauri. Njia za biashara za ndani pia ziliunganisha pwani na maeneo ya ndani, zikihusisha makabila kama vile Wabantu.

• Ujio wa Wazungu na Ukoloni: Kuanzia karne ya 15, Wareno walijaribu kudhibiti biashara ya Bahari ya Hindi, lakini ushawishi wao ulipungua. Karne ya 19 ilishuhudia kuongezeka kwa ushawishi wa Ulaya, hasa Uingereza na Ujerumani, ambao walivutiwa na rasilimali na masoko. Biashara ya watumwa ilipungua polepole kutokana na shinikizo la kimataifa, na biashara ya mazao ya kilimo na madini iliongezeka.

• Baada ya Ukoloni: Baada ya uhuru, nchi za Afrika Mashariki ziliendelea kujenga uchumi wao, zikizingatia kilimo, utalii, na rasilimali za asili. Biashara ya kikanda imeimarika kupitia mashirika kama vile Jumuiya ya Afrika Mashariki (EAC), ikilenga kuondoa vikwazo vya biashara na kukuza ushirikiano wa kiuchumi.