Choose the Best Answers from the giving ALTERNATIVES .

I. SAY "True" if the Statement is Correct & "False" If Its Incorrect. 1. የኢትዮጵያና የአፍሪካ ቀንድ ህዝቦችና መንግስታት መካከል የነበረው ግጭት ዋነኛ ምንጭ የረጅም ርቀት ንግድን ለመቆጣጠር የነበረው ፍላጎት ነበር። ይህ አባባል እውነት* ነው። የንግድ መስመሮችን እና ሀብቶችን መቆጣጠር በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ ለግጭቶች ዋነኛ መንስኤ ነበር። እውነት 2. በ1520ዎቹ እና 1559 መካከል በክርስቲያን መንግስት እና በአዳል ሙስሊም ሱልጣኔት መካከል የነበረው ግጭት የኦቶማን ቱርክ እና ፖርቱጋልን የመሳሰሉ የውጭ ሀይሎችን ያካተተ ነበር። ይህ አባባል እውነት* ነው። በአዳል እና በኢትዮጵያ መካከል የተደረገው ጦርነት (1529-1543) የኦቶማን ቱርክ (አዳልን በመደገፍ) እና ፖርቱጋል (ኢትዮጵያን በመደገፍ) ተሳትፎ ነበረበት። እውነት 3. ወላይታ "ታቶ" በሚል ማዕረግ በሚጠራ ንጉስ ትመራ ነበር። ይህ አባባል እውነት* ነው። "ታቶ" የሚለው ማዕረግ የወላይታ ነገስታት ይጠቀሙበት ነበር። እውነት 4. አንዳንድ የምዕራባውያን መንግስታት የለቃ መንግስታት ነበሩ። ይህ አባባል እውነት* ነው። ለቃ መንግስታት (እንደ ለቃ ነቀምቴ፣ ለቃ ቄለም) በምዕራብ ኢትዮጵያ የኦሮሞ መንግስታት ነበሩ። እውነት 5. ከጥንት ጀምሮ የአፋር ህዝቦች በአፍሪካ ቀንድ ውስጥ "አፋር ትሪያንግል" ተብሎ በሚጠራው ክልል ውስጥ ይኖሩ ነበር። ይህ አባባል እውነት* ነው። የአፋር ህዝቦች በኢትዮጵያ፣ ኤርትራ እና ጅቡቲ በሚገኘው የአፋር ክልል ውስጥ የሚኖሩ ሲሆን ይህም በአፍሪካ ቀንድ ውስጥ የሚገኝ የአፋር ትሪያንግል በመባል ይታወቃል። እውነት 6. የዘመነ መሳፍንት ዋነኛ ባህሪ አንዱ ማዕከላዊ ስልጣን አለመኖር ነበር። ይህ አባባል እውነት* ነው። ዘመነ መሳፍንት በጠንካራ ማዕከላዊ መንግስት አለመኖር እና ስልጣን በክልል ገዥዎች መከፋፈል ይታወቅ ነበር። እውነት 7. የጉራጌ አካባቢ መሪዎች "አዝማች" የሚለውን ማዕረግ ይጠቀሙ ነበር። ይህ አባባል እውነት* ነው። "አዝማች" በኢትዮጵያ ውስጥ በተለያዩ የክልል ገዥዎች እና ወታደራዊ አዛዦች ዘንድ ጥቅም ላይ የዋለ ማዕረግ ሲሆን አንዳንድ የጉራጌ መሪዎችንም ያካትታል። እውነት 8. ሀዲያ፣ ከምባታ፣ ሲዳማ እና ሀላባ በሴራ-ዎማ ስርዓት ስር ከነበሩት መንግስታት እና ህዝቦች መካከል ነበሩ። ይህ አባባል ሀሰት* ነው። የሴራ-ዎማ ስርዓት ከካፋ መንግስት ጋር የተያያዘ ሲሆን እነዚህን ሁሉ ቡድኖች በአንድነት አያጠቃልልም። ሀሰት 9. ከኦሞቲክ መንግስታት እና ህዝቦች መካከል "ካዎ/ካቲ" በሚል ስርአት ስር የነበሩት ____ ነበሩ። ይህ አባባል እውነት* ነው። "ካዎ" እና "ካቲ" የሚሉት ማዕረጎች በአንዳንድ ኦሞቲክ ተናጋሪ መንግስታት እንደ ካፋ (ካዎ) እና ዳውሮ (ካቲ) ገዥዎች ይጠቀሙባቸው ነበር። እውነት 10. ቦንጋ የካፋ መንግስታት ማዕከል ነበረች። ይህ አባባል እውነት* ነው። ቦንጋ የካፋ መንግስት ዋና ከተማ እና ትልቅ ማዕከል ነበረች። እውነት II. Choose the Best Answers from the giving ALTERNATIVES. 11. ____ ልጅን የማደጎ አይነት ነበር። ጉዲፈቻ* የኦሮሞ ህዝብ ልጅን የማደጎ ባህል ነው። B/ ጉዲፈቻ 12. የኦሮሞ ማህበራዊ፣ ፖለቲካዊ እና ወታደራዊ ድርጅት የሚከተለው ነው፦ ጋዳ ስርዓት* የኦሮሞ ህዝብ ባህላዊ ማህበራዊ፣ ፖለቲካዊ እና ወታደራዊ ድርጅት ነው። B/ ጋዳ ስርዓት 13. ከሚከተሉት ውስጥ የኦሮሞ ህዝብ እንቅስቃሴ እና መስፋፋት ውጤት ያልሆነው የትኛው ነው? የኦሮሞ መስፋፋት የሙስሊም እና የክርስቲያን መንግስታትን አዳክሟል፣ እንዲሁም የተለያዩ ህዝቦች ከኦሮሞ ጋር እንዲገናኙ አድርጓል። ስለዚህ፣ ሁሉም የተዘረዘሩት ውጤቶች ናቸው። D/ ከላይ ከተዘረዘሩት ውስጥ አንዳቸውም አይደሉም 14. ከሚከተሉት ውስጥ በታቶ ስርዓት ስር የነበረው/የነበሩት የኦሞቲክ መንግስታት እና ህዝቦች የትኛው/የትኞቹ ናቸው? ወላይታ* ገዥው "ታቶ" የሚል ማዕረግ የነበረው የኦሞቲክ መንግስት ነው። C/ ወላይታ 15. ከሚከተሉት ውስጥ ከጊቤ መንግስታት ሁሉ ቀደምት የነበረው የትኛው ነው? ሊሙ-ኤናርያ* ከጊቤ ኦሮሞ መንግስታት ሁሉ ቀደምት ከሚባሉት አንዱ ነው። B/ ሊሙ-ኤናርያ 16. የሊሙ-ኤናርያ ጠንካራ ገዥ በመባል የሚታወቀው ማን ነበር? ኦንቾ ጅልቻ* የሊሙ-ኤናርያ ገዥ ነበር። C/ ኦንቾ ጅልቻ 17. ከሚከተሉት ውስጥ ያልተለመደው የትኛው ነው? የሐረር፣ የአፋር እና የሶማሌ መንግስታት በአብዛኛው ከምስራቃዊ እና ሰሜን ምስራቅ ኢትዮጵያ ጋር የተያያዙ ናቸው። የአማራ መንግስታት ግን ከመካከለኛው ደጋማ አካባቢዎች እና ከክርስቲያን መንግስት ጋር የተያያዙ ናቸው። D/ የአማራ መንግስታት 18. ከጊቤ መንግስታት መካከል እስልምናን ለመጀመሪያ ጊዜ የተቀበለው የትኛው ነው? ጅማ* እስልምናን ሙሉ በሙሉ የተቀበለ እና የመንግስት ሃይማኖት ያደረገ የመጀመሪያው የጊቤ መንግስት በመባል ይታወቃል። C/ ጅማ 19. የጎንደር ዘመን የጀመረው መቼ ነው? የጎንደር ዘመን የጀመረው ንጉሠ ነገሥት ፋሲለደስ ጎንደርን ዋና ከተማ ባደረጉበት 1636* ዓ.ም. ነው። C/ 1636 20. ከሚከተሉት ውስጥ በካዎ/ካቲ ስርዓት ስር ከነበሩት የኦሞቲክ መንግስታት እና ህዝቦች ጋር የተያያዘው የትኛው ነው? ይህ ጥያቄ ግልጽ ባይሆንም፣ ከቀረቡት አማራጮች ውስጥ ኮንታ* የኦሞቲክ መንግስት ሲሆን፣ የፖለቲካ አወቃቀሩ ከካዎ/ካቲ አይነት ጋር ሊቀራረብ ይችላል። D/ ኮንታ 21. ሳቃ የየትኛው የጊቤ መንግስት ዋና ከተማ ነበረች? ሳቃ* የሊሙ-ኤናርያ መንግስት ዋና ከተማ ነበረች። B/ ሊሙ-ኤናርያ 22. የዘመነ መሳፍንት የጀመረው መቼ ነው? ዘመነ መሳፍንት የጀመረው ንጉሠ ነገሥት ኢዮአስ 1ኛ ከስልጣን በተወገዱበት 1769* ዓ.ም. ነው። B/ 1769 23. ለኦሮሞ ህዝብ ጋዳ የምንል ከሆነ፣ ለሲዳማ ህዝብ ____ እንላለን? የሲዳማ ህዝብ ባህላዊ ማህበራዊ-ፖለቲካዊ ስርዓት ዎማ* ይባላል። B/ ዎማ 24. ለቃ ቄለምን የመሰረተው ማን ነው? ቱሉ* (ቱሉ ጉዲና) ለቃ ቄለምን የመሰረተው ነው። C/ ቱሉ 25. በጋምቤላ የሚገኙ የህዝብ ጎሳዎች የሚከተሉትን ያካትታሉ፦ አኝዋ፣ ኑዌር እና ማጃንግ* ሁሉም በጋምቤላ ክልል ውስጥ የሚገኙ ዋና ዋና ብሄረሰቦች ናቸው። D/ ሁሉም 26. የወላይታ ንጉስ ይፋዊ ማዕረግ ምን ነበር? የወላይታ ንጉስ ማዕረግ ታቶ* ነበር። C/ ታቶ