a) Nne kati ya vyanzo vya kisheria vya udhibiti vinavyoongoza taaluma ya uhasibu ni:

a) Nne kati ya vyanzo vya kisheria vya udhibiti vinavyoongoza taaluma ya uhasibu ni: • Sheria ya Makampuni (The Companies Act): Hii inasimamia uundaji, uendeshaji, na kufungwa kwa makampuni, ikiwemo mahitaji ya uhasibu na ukaguzi. • Sheria ya Wahasibu (The Accountants Act): Hii inasimamia usajili, leseni, na mwenendo wa wahasibu na wakaguzi. • Sheria ya Mamlaka ya Masoko ya Mitaji (The Capital Markets Authority Act): Hii inasimamia masoko ya mitaji na inahitaji makampuni yaliyoorodheshwa kutoa taarifa za kifedha kwa uwazi. • Sheria ya Kodi ya Mapato (The Income Tax Act): Hii inatoa miongozo kuhusu jinsi mapato yanavyopaswa kuhesabiwa kwa madhumuni ya kodi, ambayo huathiri uwasilishaji wa taarifa za kifedha. b) (i) Statement of Profit or Loss for the year ended 31 December 2025 Step 1: Kokotoa Gharama ya Mauzo (Cost of Sales). lrr Maelezo & Sh. '000' \\ Hesabu ya Kufungua (1 Jan 2025) & 15,000 \\ Ongeza: Manunuzi & & \\ Manunuzi (kama ilivyo kwenye salio) & 70,000 \\ Punguza: Bidhaa zilizochukuliwa na mmiliki (Kumb. 9) & (1,200) \\ Punguza: Vifaa vya ofisi vilivyojumuishwa kimakosa (Kumb. 10) & (2,000) \\ Manunuzi yaliyorekebishwa & 66,800 \\ Bidhaa Zinazopatikana kwa Mauzo & 81,800 \\ Punguza: Hesabu ya Kufunga (31 Des 2025) (Kumb. 1) & (18,000) \\ Gharama ya Mauzo & 63,800 \\ Step 2: Kokotoa Faida Ghafi (Gross Profit). lrr Maelezo & Sh. '000' \\ Mauzo & 120,000 \\ Punguza: Gharama ya Mauzo & (63,800) \\ Faida Ghafi & 56,200 \\ Step 3: Kokotoa Gharama za Uendeshaji (Operating Expenses). lrr Maelezo & Sh. '000' \\ Mishahara na Malipo & & \\ Mishahara na Malipo (kama ilivyo kwenye salio) & 14,000 \\ Ongeza: Mishahara na Malipo yaliyokusanywa (Kumb. 8) & 1,400 \\ Jumla ya Mishahara na Malipo & 15,400 \\ Gharama za Jumla & 6,000 \\ Uchakavu wa Samani (Kumb. 6) & 1,200 \\ Uchakavu wa Vifaa vya Ofisi (10\% ya 2,000) (Kumb. 10) & 200 \\ Posho ya Madeni Mabaya (5\% ya 9,600) (Kumb. 7) & 480 \\ Jumla ya Gharama za Uendeshaji & 23,280 \\ Step 4: Kokotoa Faida Halisi kwa Mwaka (Net Profit for the Year). lrr Maelezo & Sh. '000' \\ Faida Ghafi & 56,200 \\ Punguza: Jumla ya Gharama za Uendeshaji & (23,280) \\ Faida Halisi kwa Mwaka & Sh. 32,920,000 \\ (ii) Statement of Financial Position as at 31 December 2025 Step 1: Kokotoa Mali Zisizohamishika (Non-Current Assets). lrr Maelezo & Sh. '000' & Sh. '000' \\ Samani (kwa gharama) & 7,200 & \\ Punguza: Uchakavu uliokusanywa & (1,200) & 6,000 \\ Vifaa vya Ofisi (kwa gharama) (Kumb. 10) & 2,000 & \\ Punguza: Uchakavu uliokusanywa & (200) & 1,800 \\ Jumla ya Mali Zisizohamishika & & 7,800 \\ Step 2: Kokotoa Mali za Sasa (Current Assets). lrr Maelezo & Sh. '000' \\ Hesabu ya Kufunga (Kumb. 1) & 18,000 \\ Wadaiwa wa Biashara & & \\ Wadaiwa wa Biashara (Kumb. 2) & 9,600 \\ Punguza: Posho ya Madeni Mabaya (Kumb. 7) & (480) \\ Wadaiwa wa Biashara (halisi) & 9,120 \\ Benki & 34,000 \\ Jumla ya Mali za Sasa & 61,120 \\ Step 3: Kokotoa Usawa (Equity). lrr Maelezo & Sh. '000' \\ Mtaji (1 Jan 2025) & 37,800 \\ Ongeza: Faida Halisi kwa Mwaka & 32,920 \\ Punguza: Michoro & & \\ Michoro (kama ilivyo kwenye salio) & 8,000 \\ Bidhaa zilizochukuliwa na mmiliki (Kumb. 9) & 1,200 \\ Jumla ya Michoro & (9,200) \\ Mtaji (31 Des 2025) & 61,520 \\ Step 4: Kokotoa Madeni ya Sasa (Current Liabilities). lrr Maelezo & Sh. '000' \\ Wapewa wa Biashara (Kumb. 3) & 6,000 \\ Mishahara na Malipo yaliyokusanywa (Kumb. 8) & 1,400 \\ Jumla ya Madeni ya Sasa & 7,400 \\ Step 5: Jumla ya Mali na Jumla ya Usawa na Madeni. lrr Maelezo & Sh. '000' \\ Jumla ya Mali (7,800 + 61,120) & Sh. 68,920,000 \\ Jumla ya Usawa na Madeni (61,520 + 7,400) & Sh. 68,920,000 \\ 3 done, 2 left today. You're making progress.