Rastry aavak mapvani vividh padhtiyo

રાષ્ટ્રીય આવક માપવાની મુખ્ય ત્રણ પદ્ધતિઓ છે:

1. ઉત્પાદન પદ્ધતિ (Output/Product Method): આ પદ્ધતિમાં, દેશની ભૌગોલિક સીમામાં એક વર્ષ દરમિયાન ઉત્પાદિત થયેલી તમામ અંતિમ વસ્તુઓ અને સેવાઓના બજાર મૂલ્યનો સરવાળો કરવામાં આવે છે. આમાં દ્વિગણના ટાળવા માટે ફક્ત અંતિમ વસ્તુઓ અને સેવાઓનું મૂલ્ય ગણવામાં આવે છે અથવા દરેક ઉત્પાદન તબક્કે ઉમેરાયેલ મૂલ્ય (Value Added) ગણવામાં આવે છે.

2. આવક પદ્ધતિ (Income Method): આ પદ્ધતિમાં, ઉત્પાદનના વિવિધ સાધનો (જમીન, શ્રમ, મૂડી, નિયોજન) દ્વારા એક વર્ષ દરમિયાન કમાયેલી કુલ આવકનો સરવાળો કરવામાં આવે છે. આમાં વેતન, ભાડું, વ્યાજ અને નફો જેવી આવકનો સમાવેશ થાય છે.

3. ખર્ચ પદ્ધતિ (Expenditure Method): આ પદ્ધતિમાં, દેશના લોકો દ્વારા એક વર્ષ દરમિયાન અંતિમ વસ્તુઓ અને સેવાઓ પર કરવામાં આવેલા કુલ ખર્ચનો સરવાળો કરવામાં આવે છે. આમાં ખાનગી વપરાશ ખર્ચ, સરકારી ખર્ચ, રોકાણ ખર્ચ અને ચોખ્ખી નિકાસ (નિકાસ - આયાત) નો સમાવેશ થાય છે.