Which nitration reaction will the product be formed faster? Give reasons. (a) Nitration of aniline. (b) Nitration of nitrobenzene.

Nitration ni mmenyuko wa electrophilic aromatic substitution. Kasi ya mmenyuko huu inategemea jinsi pete ya benzene inavyoamilishwa au kulemazwa na vikundi mbadala vilivyopo.

• a) Nitration ya aniline: Aniline ina kikundi cha $-\text{NH}_2$ ambacho ni kikundi kinachoamilisha chenye nguvu. Kikundi hiki hutoa elektroni kwenye pete ya benzene kupitia resonance, na kuifanya pete kuwa tajiri zaidi kwa elektroni na hivyo kuwa nyeti zaidi kwa electrophiles.
• b) Nitration ya nitrobenzene: Nitrobenzene ina kikundi cha $-\text{NO}_2$ ambacho ni kikundi kinacholemaza chenye nguvu. Kikundi hiki hutoa elektroni kutoka kwenye pete ya benzene kupitia resonance na induction, na kuifanya pete kuwa maskini zaidi kwa elektroni na hivyo kuwa isiyonyeti sana kwa electrophiles.

Kwa hivyo, nitration ya aniline itakuwa haraka zaidi kuliko nitration ya nitrobenzene.

Jibu:
Mmenyuko wa nitration wa bidhaa utatengenezwa haraka zaidi katika:

a) Nitration ya aniline.

Sababu:
Kikundi cha amino ($-\text{NH}_2$) katika aniline ni kikundi kinachoamilisha chenye nguvu. Hutoa elektroni kwenye pete ya benzene kupitia resonance, na kuongeza msongamano wa elektroni kwenye pete. Hii inafanya pete ya benzene kuwa nucleophilic zaidi na hivyo kuongeza kasi ya mmenyuko wa electrophilic aromatic substitution (nitration). Kinyume chake, kikundi cha nitro ($-\text{NO}_2$) katika nitrobenzene ni kikundi kinacholemaza chenye nguvu, kinachotoa elektroni kutoka kwenye pete na kupunguza kasi ya mmenyuko.