Ili kukokotoa pato la taifa (national income) kwa kutumia njia ya matumizi, tunatumia fomula zifuatazo:
-
Pato la Taifa Jumla kwa Bei za Soko (GDPMP):
GDPMP=C+I+G+(X−M)
Ambapo:
C = Matumizi ya walaji (Expenditure on consumer goods)
I = Matumizi ya uwekezaji (Expenditure on capital goods)
G = Matumizi ya serikali (Government expenditure)
X = Mauzo ya nje (Exports)
M = Uagizaji wa bidhaa (Imports)
-
Pato la Taifa Halisi kwa Bei za Soko (NDPMP):
NDPMP=GDPMP−Ushushaji thamani (Depreciation)
-
Pato la Taifa Halisi kwa Gharama za Uzalishaji (NDPFC), ambalo ni Pato la Taifa (National Income):
NDPFC=NDPMP−Kodizisizozamojakwamoja(Indirecttaxes)+Ruzuku (Subsidies)
Hebu tutumie data uliyopewa:
- Matumizi ya serikali (Government expenditure, G) = Shs. 8,000,000
- Ruzuku (Subsidies) = Shs. 3,050,000
- Matumizi ya bidhaa za walaji (Expenditure on consumer goods, C) = Shs. 4,000,700
- Uagizaji wa bidhaa (Imports, M) = Shs. 2,500,000
- Ushushaji thamani (Depreciation) = Shs. 5,000,500
- Matumizi ya bidhaa za mtaji (Expenditure on capital goods, I) = Shs. 6,000,000
- Mauzo ya nje (Exports, X) = Shs. 2,000,000
- Kodi zisizo za moja kwa moja (Indirect taxes) = Shs. 1,600,000
Step 1: Kokotoa Pato la Taifa Jumla kwa Bei za Soko (GDPMP)
GDPMP=C+I+G+(X−M)
GDPMP=4,000,700+6,000,000+8,000,000+(2,000,000−2,500,000)
GDPMP=4,000,700+6,000,000+8,000,000−500,000
GDPMP=18,000,700−500,000
GDPMP=Shs.17,500,700
Step 2: Kokotoa Pato la Taifa Halisi kwa Bei za Soko (NDPMP)
NDPMP=GDPMP−Depreciation
NDPMP=17,500,700−5,000,500
NDPMP=Shs.12,500,200
Step 3: Kokotoa Pato la Taifa Halisi kwa Gharama za Uzalishaji (NDPFC), ambalo ni Pato la Taifa
NDPFC=NDPMP−Indirecttaxes+Subsidies
NDPFC=12,500,200−1,600,000+3,050,000
NDPFC=10,900,200+3,050,000
NDPFC=Shs.13,950,200
Pato la taifa ni:
Shs.13,950,200
Tuma swali linalofuata 📸