Joxhua, hebu tumalizie swali hili.
9. (a) (i) Ni zipi sababu za asili za udongo kuwa na asidi?
- Kuoza kwa viumbe hai: Viumbe hai vinapooza, hutoa asidi za kikaboni (organic acids) ambazo huongeza asidi kwenye udongo.
- Kuvuja kwa kationi za kibasiki: Mvua hunawa na kuondoa ioni za kibasiki kama vile kalsiamu (Ca2+), magnesiamu (Mg2+), potasiamu (K+), na sodiamu (Na+) kutoka kwenye udongo, na kuacha ioni za asidi kama hidrojeni (H+) na alumini (Al3+).
- Miamba mama: Baadhi ya miamba ambayo udongo huundwa nayo (kama vile granite) ina asidi kiasili.
- Mvua: Mvua ya asidi (kutokana na uchafuzi wa hewa) au hata mvua ya kawaida (kutokana na uundaji wa asidi kaboniki) inaweza kuchangia kuongezeka kwa asidi kwenye udongo.
9. (a) (ii) Ni kationi zipi zinazopatikana kwa wingi katika udongo wenye asidi?
- Ioni za Hidrojeni (H+)
- Ioni za Alumini (Al3+)
- Ioni za Chuma (Fe2+/Fe3+)
9. (b) (i) Baada ya kutibu udongo kwa kalsiamu hidroksidi, pH ya udongo ilipanda kutoka 5 hadi 7. Hii inasema nini kuhusu sifa za kalsiamu hidroksidi?
- Hii inaonyesha kuwa kalsiamu hidroksidi (Ca(OH)2) ni basi (alkali). Ilipandisha pH ya udongo kutoka kwenye hali ya asidi (pH 5) hadi hali ya upande wowote (pH 7), ikimaanisha iliondoa asidi kwenye udongo.
9. (b) (ii) Ni athari gani zinaweza kutokea kutokana na ualkali wa udongo kwenye upatikanaji wa virutubisho?
- Ualkali wa juu (pH ya juu) unaweza kupunguza upatikanaji wa virutubisho vidogo kama vile chuma (Fe), manganese (Mn), zinki (Zn), na boroni (B) kwa sababu huwa haziyeyuki vizuri na hujikusanya.
- Pia inaweza kuathiri upatikanaji wa fosforasi (P), na kuifanya ipatikane kwa shida ikiwa pH ni ya juu sana.
- Hata hivyo, kwa ujumla huongeza upatikanaji wa molybdenum (Mo) na baadhi ya virutubisho vikuu kama kalsiamu (Ca) na magnesiamu (Mg).
9. (b) (iii) Je, ni jambo la busara kuongeza chokaa kwenye shamba ambalo limewekewa mbolea ya amonia sulfati? Eleza.
- Ndiyo, ni jambo la busara.
- Maelezo: Mbolea ya amonia sulfati ((NH4)2SO4) ni mbolea yenye asidi na ina tabia ya kupunguza pH ya udongo (kuufanya udongo kuwa na asidi zaidi). Chokaa (kama vile kalsiamu kabonati au kalsiamu hidroksidi) ni alkali na hutumika kuongeza pH ya udongo (kupunguza asidi). Kwa hiyo, kuongeza chokaa kutasaidia kukabiliana na athari ya asidi ya amonia sulfati na kudumisha pH bora kwa ukuaji wa mazao. Hata hivyo, ni muhimu kutozitumia kwa wakati mmoja au kwa karibu sana, kwani chokaa inaweza kusababisha upotevu wa gesi ya amonia kutoka kwenye mbolea.
3 done, 2 left today. You're making progress.