The following flow chart shows the industrial manufacture of Nitric (V) acid. a) Identify substance B, C, E and F. b) Describe what happens in the catalytic chamber.

Haya, tuendelee na maswali yaliyobaki:

12.

a)

• i) Gesi X ni Dinitrojeni monoksidi ($\boxed{\text{N}_2\text{O}}$).
• ii) Mlinganyo wa kutengeneza gesi X ni: $$\text{NH}_4\text{NO}_3(s) \xrightarrow{\text{joto}} \text{N}_2\text{O}(g) + 2\text{H}_2\text{O}(g)$$
• iii) Tahadhari inayopaswa kuzingatiwa wakati wa kuandaa gesi X kwa njia iliyo hapo juu ni kupasha moto kwa upole ili kuzuia mlipuko wa nitrati ya amonia.
• iv) Kikaushio kinachofaa kwa gesi X ni asidi ya salfuri iliyokolea au kloridi ya kalsiamu isiyo na maji.
• v) Mtu anaweza kuthibitisha kuwa gesi iliyokusanywa ni gesi X kwa kuingiza kijiti kinachowaka ndani ya gesi; kijiti hicho kitawaka zaidi (kama oksijeni).
• vi) Sifa mbili za kimwili za gesi X ni:
  • Haina rangi.
  • Ina harufu tamu.

b)

• i) Madhumuni ya faneli iliyogeuzwa katika mpangilio ulio hapo juu ni kuongeza eneo la uso kwa ajili ya ufyonzaji wa gesi ya amonia ndani ya maji na kuzuia maji kusukumwa kurudi nyuma (suck-back) kutokana na umumunyifu mkubwa wa amonia katika maji.
• ii) Kama bomba la kupitishia gesi lingetumika badala ya faneli iliyogeuzwa, maji yangefyonzwa kurudi nyuma (suck-back) ndani ya chupa ya kutengenezea gesi kwa sababu amonia huyeyuka haraka sana katika maji, na kuunda ombwe la sehemu.
• iii) Uchunguzi utakaofanywa kwenye karatasi ya litmus iliyowekwa kwenye mmumunyo ndani ya bika mwishoni mwa jaribio ni kwamba karatasi nyekundu ya litmus itageuka bluu (au karatasi ya bluu ya litmus itabaki bluu) kwa sababu mmumunyo wa amonia ni wa alkali.

13.

a) Tambua vitu B, C, E na F:

• B: Amonia ($\boxed{\text{NH}_3}$)
• C: Dioksidi ya nitrojeni ($\boxed{\text{NO}_2}$)
• E: Monoksidi ya nitrojeni ($\boxed{\text{NO}}$)
• F: Maji ($\boxed{\text{H}_2\text{O}}$)

b) Eleza kinachotokea katika chumba cha kichocheo:
Katika chumba cha kichocheo, gesi ya amonia na oksijeni (kutoka hewa) hupitishwa juu ya kichocheo cha platinamu-rhodium kilichopashwa moto. Amonia huoksidishwa na kutengeneza monoksidi ya nitrojeni na mvuke wa maji. Mmenyuko huu hutoa joto jingi.
Mlinganyo wa mmenyuko ni:

$$4\text{NH}_3(g) + 5\text{O}_2(g) \xrightarrow{\text{Pt/Rh catalyst}} 4\text{NO}(g) + 6\text{H}_2\text{O}(g)$$